Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi sonrasında yayımlanan 163 maddelik Ankara Bildirisi’nde, Türk devletleri arasında savunma sanayii, siber güvenlik, ekonomi, ulaştırma, enerji ve uzay teknolojileri alanlarında iş birliğinin güçlendirilmesi kararlaştırıldı. Bildiride, Türkiye’nin ev sahipliğinde TDT Savunma Sanayii Koleji kurulması imkanının araştırılması, Siber Güvenlik Konseyi oluşturulmasına yönelik istişarelerin hızlandırılması, Zengezur Koridoru’nun geliştirilmesi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne (KKTC) destek verilmesine dair hususlar öne çıktı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlığında Ankara’da düzenlenen TDT 13. Zirvesi’nin ardından, siyasi iş birliği ile savunma sanayiinden bölgesel güvenliğe kadar birçok konuyu kapsayan Ankara Bildirisi yayımlandı.
TÜRK DÜNYASINDAN ANKARA’DA STRATEJİK BİRLİK MESAJI
“Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temalı zirveye Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov, KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev katıldı. Zirvenin ardından kabul edilen 163 maddelik bildiride Türk dünyasının siyasi dayanışmasının kalıcı stratejik iş birliğine dönüşmesi hedefi vurgulandı. Üye devletlerin egemenliklerine ve toprak bütünlüklerine saygı ilkeleri yeniden teyit edilerek bölgesel ve küresel gelişmelere karşı ortak tutumların güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.
SAVUNMA, GÜVENLİK VE EKONOMİDE YENİ DÖNEM
Bildiride TDT’nin gelecek dönem yol haritasını belirleyecek olan 2027-2031 Stratejisi’nin sonuçlandırılmasının teşvik edilmesi önerilirken Türk devletleri arasında stratejik ortaklık ve ebedi dostluk antlaşması taslağına dair kaydedilen ilerleme memnuniyetle karşılandı.
TÜRK DEVLETLERİ ARASINDA STRATEJİK ORTAKLIK ANTLAŞMASI GÜNDEMDE
Ankara Bildirisi’nde Türk devletleri arasındaki siyasi dayanışmanın kurumsal zeminde daha da güçlendirilmesine yönelik çalışmalara geniş yer verildi. Bu kapsamda “Türk Devletleri Arasında Stratejik Ortaklık, Ebedi Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması” taslağına yönelik ilerleme memnuniyetle karşılanarak üye devletler arasında birlik ve ortak girişimlerin geliştirilmesinin önemi vurgulandı. TDT’ye daimi temsilcilerin atanması ve daimi temsilciliklerin kurulmasına yönelik çalışmaların sürdürülmesi kararlaştırılırken dışişleri bakanları arasındaki temasların artırılması çağrısı yapıldı.
TÜRKİYE’DE TDT SAVUNMA SANAYİİ KOLEJİ KURULMASI GÜNDEMDE
Bildirinin savunma ve güvenlik alanındaki en dikkat çekici maddelerinden biri Türkiye’nin ev sahipliğinde bir TDT Savunma Sanayii Koleji programı oluşturulması önerisiydi. 1 Ekim 2026 tarihinde Bakü’de yapılan toplantıda İşbirliği Yol Haritası’nın kabul edilmesi memnuniyetle karşılanırken savunma sanayiindeki çok taraflı iş birliğinin geliştirilmesine yönelik irade yine teyit edildi. Bu çerçevede üye devletlerin ilgili makamları ile TDT Sekretaryası Türkiye’nin ev sahipliğinde bir savunma sanayii koleji programı kurulmasını araştırmaya teşvik edildi.
SİBER GÜVENLİK KONSEYİ İÇİN İSTİŞARELER HIZLANDIRILACAK
Ankara Bildirisi’nde Türk devletlerinin ortak güvenlik tehditlerine karşı iş birliğini artırması gerektiği vurgulandı. Terörizm ve diğer sınır aşan organize suçlarla mücadelede eşgüdümün sürdürülmesi kararlaştırıldı.
Siber güvenlik alanında ise “TDT Üye Devletleri Arasında Siber Güvenlik ve Siber İşbirliği Mutabakat Zaptı”nın imzalanmasına yönelik sürecin hızlandırılması çağrısı yapıldı. Ayrıca TDT Siber Güvenlik Konseyi’nin kurulmasına dair istişarelerin hızlandırılması teşvik edildi.
KIBRIS TÜRK HALKININ EŞİT HAKLARINA DESTEK
Bildiride Kıbrıs meselesine ilişkin değerlendirmelere de yer verildi. Kıbrıs sorununun Ada’daki mevcut koşullar göz önünde bulundurularak müzakere edilmiş sürdürülebilir bir çözüme kavuşturulması gerektiği belirtildi. Kıbrıs Türk halkının Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olduğu ifade edilerek eşit haklarının korunmasına destek verildi.
GAZZE’DE İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM ÇAĞIRISI
Ankara Bildirisi’nde Gazze’deki insani durum ile İsrail-Filistin çatışmasına dair ortak yaklaşım sergilendi. Gazze’de güvenliğin sağlanması ve ağır insani durumla ilgili çözüm önerileri sunulduğu gibi iki devletli çözümün hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.
SURİYE’NİN TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜNE VURGU
Bildiride Suriye’nin toprak bütünlüğüne yönelik destek yeniden teyit edildi. Ülkenin güvenliği ile istikrarına katkıda bulunmak amacıyla koordineli çabaların sürdürülmesi kararlaştırıldı.
ZENGEZUR KORİDORU VE ORTA KORİDOR’A DESTEK
Bildirinin ulaştırma bölümünde ticaretin geliştirilmesi hedeflenirken stratejik projelere destek çağrısı yapıldı. Hazar Geçişli Orta Koridoru’nun geliştirilmesine önem verilirken Zengezur Koridoru ile bağlantılı demiryolu projeleri de desteklendi.
Ayrıca Trans-Afgan Demiryolu’nun Orta Asya ile Güney Asya arasındaki bağlantılardaki önemine dikkat çekildi.
TÜRK DEVLETLERİ VATANDAŞLARINA ÖZEL HAVALİMANI ŞERİDİ ÖNERISI
Ankara Bildirisi’nde vatandaşların uluslararası havalimanlarındaki seyahatlerini kolaylaştıracak özel yolcu şeritlerinin oluşturulması önerildi. Böylelikle üye ülkeler arasındaki seyahatlerin daha akıcı hale gelmesini sağlamak amaçlandı.
ENERJİ GÜVENLİĞİNDE ORTAK PROJELER ÖNE ÇIKTI
Türk devletleri arasında enerji güvenliği için iş birliklerinin artırılması gerektiği bildiride yer aldı. Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattının stratejik önemi vurgulanarak çeşitli enerji kaynaklarının değerlendirilmesine dair projeler desteklendi.
Azerbaycan-Kazakistan-Özbekistan arasındaki Yeşil Enerji Koridoru’nun ilerlemesine olumlu bakılırken nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanımı üzerine de fırsatlar değerlendirilecektir.
TÜRK DÜNYASININ ORTAK UYDUSUNDA ÜRETIM TAMAMLANDI
< p >Ankara Bildirisi’nde uzay teknolojilerindeki ortak çalışmalar da önemli yer tuttu . TDT bayrağı altında geliştirilen “TDT-SAT” Küp Uydusu’nun üretimi başarıyla tamamlandı . Ayrıca “Türk Dünyası Uzay Günleri” etkinliği düzenlenerek uluslararası görünürlüğün artırılması teşvik edilecektir .
< p >< strong >YAPAY ZEKA VE DĪJĪTAL İPEK YOLU’NDA İŞ BĪRLĪĞĪ
< p >Bildiride dijital dönüşüm ile yapay zeka alanında ortak çalışmaların güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi . “Dijital İpek Yolu” girişiminin bölgesel dijital altyapıya katkıları takdir edilirken veri odaklı işbirliği amacıyla “Dijital Türk Dünyası” konseptinin sonuçlandırılması teşvik edildi .
< p >< strong >TÜRK DEVLETLERĪ ARASINDA TĪCARET VE YATIRIMLAR GELĒŞTİRĪLECEK
< p >Ekonomik işbirliği çerçevesinde ticaretin artırılmasına yönelik hedefler belirlendi , yatırım ortamının iyileştirilmesi gerekliliği öne çıktı . Ticaretin dijitalleşmesinin yanı sıra gümrük işlemlerinin hızlandırılması çağrıları yapıldı .
< p >< strong >ORTAK TÜRK ALFABESİNİN YAYGINLAŞTIRILMASI DESTEKLENDĪ
< p >Türk dünyasının kültürel bütünleşmesinde Ortak Türk Alfabesi üzerine yapılan çalışmaların önemi vurgulandı , bu alandaki çabalar takdir edildi . Ayrıca Türkiye’nin yükseköğretim alanında yaptığı girişimler de bildiride yer aldı .
< p >< strong >TÜRK FUTBOLCULAR İÇİN YABANCI STATÜSŪ GŪNDEMDE
< p >Bildirinin sporla ilgili dikkat çekici noktalarından biri üye ülkelerin futbolcularının “yabancı olmayan futbolcu” statüsünde değerlendirileceğine dair öneridir . Bu konudaki görüşmeler memnuniyetle karşılandı .
< p >< strong >TÜRKMEN DUNYASI İÇİN ORTAK MÛZE KART ÇALIŞMALARI HIZLANDIRILACAK
< p >Ortak Müze Kart projesine ilişkin çalışmaların hızlandırılacağı bildirildi , müzeler arası işbirliğinin güçlendirilmesinin önemine vurgu yapıldı . Taşkent’in 2027 yılı için Türk Dünyası Turizm Başkenti olarak ilan edilmesi memnuniyetle karşılandı.< / P >
< P >< Strong >TDT’den BM VE İTT NEZDİNDE GÖZLEMCILIĞI HEDEF](< / Strong )
< P >< Strong >Bildiride , Türk Devletleri Teşkilatı’nın uluslararası kuruluşlarla ilişkilerinin geliştirilmesine yönelik hedeflere de yer verildi.[< / Strong ]
< P >< Strong >(BM Genel Kurulu) [< / Strong ]
< P >(CUMHURBAŞKANLIĞI) [< / Strong ]
< P >(Hükümet) [< / Strong ]