Hava sıcaklıklarının düşmesinin ardından Kasım ayına girerken pastırma yazının ne zaman başlayacağı merak konusu oldu. Halk arasında kırkikindi yağışları, kocakarı soğukları ve pastırma yazı şeklinde adlandırılan birçok hava olayının şiddeti iklim değişikliği nedeniyle etkilendi. Pastırma yazı bazı yıllar hiç yaşanmazken bazen de yılda birden fazla olan pastırma sıcakları görüldü. Bu sene Kasım ayının sonlarında hava sıcaklıkları güney bölgelerinde 35 dereceye kadar yükseldi. Peki, pastırma sıcakları ne zaman başlıyor ve bitiyor? Pastırma yazı devam edecek mi? İşte, ayrıntılar.
PASTIRMA SICAKLARI NE DEMEK?
Pastırma yazı, kutuplardan gelen alçak bir soğuk hava kütlesinin hareketsizleşerek sıcak bir yüksek basınç merkezi oluşturması sonucu ortaya çıkar. Bu merkezin özelliği, istikrarlı bir katmanlaşma yaratan önemli sıcaklık değişimleridir. Sonuçta havanın dikey hareketi engellenir ve alçaklarda yoğunlaşan duman, toz vb havanın puslu olmasına yol açar.
PASTIRMA YAZI İFADESİ NEREDEN ÇIKTI?
Pastırma yazı deyimi, pastirmanin bu dönemde hazirlanmasi sebebi ile verilmiştir. Gece ve gündüz sıcaklık farklarının yılın geneline oranla en yüksek olması, etin gözeneklerinin gündüzleri sıcak nedeniyle açılması ve geceleri soğuk nedeniyle kapanmasına neden olur ve sıvanan çemen etin içine çok iyi işler. Dünyanın pek çok yerinde yaşanan bu dönem Almanya’da “kocakarı yazı”, İsveç’te “Azize Birgitta yazı”, Amerika Birleşik Devletleri’nde “Yerli yazı” (Indian summer) gibi adlar alır.
PASTIRMA SICAKLARI NE ZAMAN?
Pastırma yazı olarak da bilinen pastırma sıcakları enellikle sonbahar mevsiminin sonundaki (ekim ayının sonundan kasım ayının ortasına kadar) güneşli, hava sıcaklığının mevsime göre yüksek olduğu günler için kullanılan deyim. Bazen yılda birkaç kez yaşanır, bazen de hiç görülmez. Genellikle birkaç gün ya da bir hafta kadar sürer. Gündüzler güneşli, hafif rüzgarlı ve puslu, geceler serin geçer; yağış olmamakla birlikte geceleri don görülebilir.
2026 yılı için yapılan güncel değerlendirmelerde ise 25 Ekim-15 Kasım aralığı öne çıkıyor. Bu pencerenin özellikle ekim ayının son haftası ile kasımın ilk günlerinde daha yakından takip edilmesi bekleniyor.
2026 PASTIRMA SICAKLARI KAÇ GÜN SÜRECEK?
Pastırma sıcaklarının süresi şimdiden kesin olarak hesaplanamıyor. Sıcak hava dönemi çoğunlukla 3 ila 10 gün arasında etkili oluyor. Bazı yıllarda birkaç günle sınırlı kalan dönem, uygun atmosfer koşullarında yaklaşık bir haftaya kadar uzayabiliyor; nadiren daha uzun süreli sıcaklık artışları da görülebiliyor.
Sürenin belirlenmesinde yüksek basınç sisteminin etkisi, rüzgârın durumu ve yeni bir soğuk hava dalgasının bölgeye ulaşıp ulaşmaması etkili oluyor. Bu nedenle 2026 için “kesin olarak üç gün” ya da “tam yedi gün” şeklinde bir öngörü yapmak meteorolojik açıdan doğru kabul edilmiyor.
PASTIRMA SICAKLARI BÖLGELERE GÖRE DEĞİŞİKLİK GÖSTEREBİLİYOR
Pastırma sıcakları Türkiye’nin her yerinde aynı günlerde ve aynı şiddette hissedilmeyebilir. Marmara ve İç Anadolu’da gündüzleri güneşli ve ılık hava görülürken geceleri sıcaklıklar hızla düşebilir. Ege ve Akdeniz’de ise ılık hava daha uzun süre etkili olabilir. Doğu ve yüksek kesimlerde gece sıcaklıkları düşük kalmaya devam ederken, gündüz sıcaklıklarındaki artış daha sınırlı hissedilebilir.
Bu dönemin tipik özelliği, gündüz ile gece sıcaklıkları arasındaki farkın belirgin olmasıdır. Gündüz saatlerinde yazdan kalma bir hava hissedilse de akşam ve sabah saatlerinde serinlik, bazı bölgelerde ise ayaz görülebilir.
